Geërfd goud: verkopen of houden?

Kort antwoord: houd wat u draagt of wat emotionele waarde heeft, en verkoop wat jarenlang ongebruikt in een la ligt. Laat eerst taxeren voordat u verdeelt, want zonder cijfers is een eerlijke verdeling tussen erfgenamen bijna niet te maken. Een taxatie voor de aangifte erfbelasting is iets anders dan een verkooptaxatie.

Een doos met sieraden uit een nalatenschap is zelden alleen een financiële kwestie. Er zit een trouwring bij, een horloge dat iemand dertig jaar heeft gedragen, een broche die niemand mooi vindt maar die wel van oma was. Tegelijk moet er iets geregeld worden. Deze handleiding helpt u dat in de juiste volgorde te doen.

Stap 1: sorteer voordat u ergens naartoe gaat

Maak thuis rustig drie stapels.

• Houden. Stukken die iemand in de familie wil dragen, of die om persoonlijke redenen niet weg mogen.
• Twijfel. Alles waarvan u de waarde niet kent of waarover nog overleg nodig is.
• Weg. Kapotte stukken, losse oorbellen, verbogen kettingen, verkleurde schakels.

Gooi niets weg voordat het bekeken is. Juist de stapel weg bevat vaak het meeste edelmetaal, omdat kapotte stukken nu eenmaal niet gedragen worden en dus jaren blijven liggen. Houd doosjes, certificaten en oude taxatierapporten bij elkaar, ook als ze verouderd zijn: ze vertellen iets over herkomst en soms over merk.

Wat u niet moet doen is poetsen met agressieve middelen of stenen uit zettingen halen. Bij antieke of gesigneerde stukken kunt u daarmee waarde vernietigen.

Stap 2: begrijp welk soort taxatie u nodig heeft

Er bestaan verschillende taxaties en ze leveren verschillende bedragen op. Dat verwart mensen vaak, maar het is logisch zodra u weet waar elk getal voor dient.

Waarde voor de erfbelasting

Voor de aangifte erfbelasting gaat het om de waarde in het economisch verkeer op de dag van overlijden: het bedrag dat de stukken op dat moment in de markt zouden opbrengen. Voor gewone gebruikssieraden binnen de inboedel is dat meestal een bescheiden bedrag. Bij grotere collecties, beleggingsgoud of bijzondere stukken is een schriftelijke onderbouwing verstandig. Vraag bij twijfel uw notaris of belastingadviseur hoe u dit in de aangifte verwerkt; wij taxeren het materiaal, wij geven geen fiscaal advies.

Verkooptaxatie

Een verkooptaxatie is het bedrag dat u vandaag daadwerkelijk uitbetaald krijgt. Die is gebaseerd op nettogewicht, gehalte en de dagkoers, min de marge voor raffinage en risico.

Verzekerings- of vervangingswaarde

Dit is het duurste getal: wat het kost om een vergelijkbaar sieraad nieuw te kopen, inclusief btw en winkelmarge. Vindt u in een la een oud verzekeringsrapport met een hoog bedrag, dan is dat niet wat het stuk opbrengt. Het verschil tussen vervangingswaarde en materiaalwaarde is bij sieraden vaak een factor twee tot vier.

Rekenvoorbeeld

Een 18 karaats collier van 24 gram met een oud verzekeringsrapport van 3.200 euro. De materiaalwaarde bij een inkoopprijs van 70 euro per gram fijngoud: 24 x 0,750 x 70 = 1.260 euro. Beide bedragen kloppen, maar ze beantwoorden een andere vraag. Weet u dat vooraf, dan voorkomt u een teleurstelling aan de balie.

Stap 3: verdelen tussen erfgenamen

Bij een nalatenschap zijn de sieraden gemeenschappelijk eigendom van alle erfgenamen totdat de verdeling rond is. In de praktijk werken drie routes goed.

• Toedelen met verrekening. Elk stuk wordt getaxeerd, iemand neemt een stuk en het bedrag wordt verrekend met zijn of haar aandeel. Hiervoor heeft u per stuk een getal nodig, geen totaalbedrag.
• Om beurten kiezen. Loten wie begint, daarna om en om kiezen. Werkt goed bij stukken met vooral emotionele waarde.
• Alles verkopen en de opbrengst delen. De schoonste oplossing als niemand iets wil dragen of als de verhoudingen gespannen zijn.

Belangrijk: verkoop nooit voordat alle erfgenamen akkoord zijn. Wij kopen bij een nalatenschap alleen in van iemand die daartoe bevoegd is. Zijn er meerdere erfgenamen, neem dan een verklaring van erfrecht mee of een schriftelijke instemming van de anderen, plus uw eigen identiteitsbewijs. Is er een executeur benoemd, dan handelt die namens de nalatenschap. Dit is geen bureaucratie om de bureaucratie: het beschermt u tegen een conflict achteraf, en het is voor ons wettelijk verplichte administratie.

Praktisch advies: laat één persoon de contacten onderhouden en deel de taxatiebon met alle erfgenamen. Op die bon staat het gewicht per gehalte, de gebruikte koers en het bedrag per post. Daarmee kan iedereen zelf natellen, en dat haalt veel wantrouwen weg.

Stap 4: verkopen of houden?

Een paar afwegingen die in de praktijk goed werken.

• Draagt iemand het binnen een jaar? Zo niet, dan is de kans klein dat het ooit gebeurt. Een sieraad in een kluis doet niemand plezier.
• Is het stuk meer waard als sieraad dan als materiaal? Gesigneerd werk, art deco, gave antieke stukken en merkhorloges: laat dat apart beoordelen voordat er iets omgesmolten wordt.
• Kan het omgewerkt worden? Van drie ongedragen ringen laat zich soms één hanger maken die wel gedragen wordt. Inruilen tegen een ander sieraad kan ook.
• Is er een reden om te wachten? Alleen als u de koers wilt afwachten, en dat is speculeren. Voor sieraden van sentimentele waarde is tijd nemen wel verstandig: een verkoop in de eerste weken na een overlijden wordt vaker betreurd dan een verkoop een half jaar later.

Discretie

Een nalatenschap is een privékwestie. Wij taxeren aan de balie of, bij grotere partijen, in een aparte ruimte zonder andere klanten erbij. Er wordt niet gefotografeerd, er gaat niets naar sociale media en gegevens worden niet gedeeld met derden buiten de wettelijk verplichte inkoopregistratie. Wilt u eerst alleen weten wat iets waard is zonder te verkopen, dan is dat volstrekt normaal en kosteloos.

Waarom dit in het Gooi vaak speelt

In Bussum en omgeving zien wij verhoudingsgewijs veel complete nalatenschappen: bestekcassettes, zakhorloges, granaatsieraden en gouden broches uit vooroorlogse huizen. Dat komt door de welvaartsgeschiedenis van de regio. Voor erfgenamen betekent het meestal een gemengde partij waarin zilver, goud en kostuumsieraden door elkaar zitten. Aan de Nassaulaan sorteren wij die partij met u door, stuk voor stuk, en u hoort ook welke stukken u beter niet verkoopt. Een afspraak is niet nodig, maar bij een grote doos is bellen wel handig zodat we er de tijd voor kunnen nemen.

Verder lezen

• Erfgoud verkopen: waar u op moet letten
• Goud verkopen in Bussum: de complete gids
• Oude sieraden verkopen: tussen emotie en economie
• Vraag een gratis taxatie aan van uw geërfde sieraden