Goudbaren en munten verkopen: wat is het verschil?

Kort antwoord: een goudbaar wordt vrijwel altijd puur op materiaalwaarde afgerekend, een munt kan daarnaast verzamelwaarde hebben. Bij baren telt de LBMA-erkenning van de smelter en het certificaat; bij munten telt het type, het jaartal en de conditie. Bij zeldzame munten bent u bij een numismatisch specialist beter af.

Wie beleggingsgoud verkoopt, heeft een ander gesprek dan iemand met een doos sieraden. Het gehalte staat vast, het gewicht is bekend en de prijs is voor een groot deel rekenwerk. Toch zijn er verschillen die honderden euro's schelen.

Goudbaren

Baren zijn er in maten van 1 gram tot 1 kilo en zijn standaard 999,9 fijn. Ze worden gegoten of geslagen. Wat telt bij verkoop:

• De smelter. Baren van LBMA-erkende raffinaderijen zoals Umicore, Valcambi, Argor-Heraeus, PAMP of Heraeus zijn wereldwijd verhandelbaar en worden vlot ingekocht. LBMA staat voor London Bullion Market Association, de organisatie die de good delivery lijst van erkende smelters bijhoudt.
• De verpakking. Kleine baren zitten meestal in een geseald blister met serienummer en assay-certificaat. Laat die verzegeling intact. Een opengeknipte blister betekent dat het gehalte opnieuw gecontroleerd moet worden, en dat kost tijd en dus marge.
• Het serienummer. Dat moet overeenkomen met het certificaat.
• De maat. Kleine baren hebben relatief hogere productiekosten. Bij verkoop ligt de prijs per gram voor een baar van 1 gram doorgaans iets ongunstiger dan voor een baar van 100 gram.

Verzamelwaarde speelt bij baren nauwelijks een rol. U verkoopt materiaal, en de prijs volgt de spotprijs min een kleine marge.

Munten

Bij munten spelen twee waardes tegelijk: de materiaalwaarde van het goud en de numismatische waarde, oftewel wat verzamelaars ervoor overhebben. Bij de meeste moderne beleggingsmunten is de tweede verwaarloosbaar; bij oudere en zeldzame munten juist niet.

Munt	Gehalte	Fijngoud	Brutogewicht
Gouden tientje (Nederland)	900	6,048 g	6,72 g
Gouden dukaat (Nederland)	983	3,44 g	3,49 g
Krugerrand (Zuid-Afrika)	916,7	31,10 g	33,93 g
Maple Leaf (Canada)	999,9	31,10 g	31,10 g
American Eagle	916,7	31,10 g	33,93 g
Wiener Philharmoniker	999,9	31,10 g	31,10 g

Let op de kolommen: een Krugerrand en een Maple Leaf bevatten allebei precies één troy ounce fijngoud (31,10 gram), maar de Krugerrand weegt meer omdat er koper aan is toegevoegd voor de hardheid. De materiaalwaarde is dus gelijk. Wie op brutogewicht rekent, rekent zichzelf rijk.

Rekenvoorbeeld

U verkoopt vier gouden tientjes en één Krugerrand. Bij een inkoopprijs van 70 euro per gram fijngoud:

• 4 tientjes x 6,048 g = 24,19 gram fijngoud. 24,19 x 70 = 1.693 euro.
• 1 Krugerrand = 31,10 gram fijngoud. 31,10 x 70 = 2.177 euro.

Samen ongeveer 3.870 euro aan materiaalwaarde. Zit er tussen die tientjes een zeldzaam jaartal in ongecirculeerde staat, dan kan die ene munt apart meer waard zijn dan de materiaalwaarde. Meer over dat specifieke geval leest u in ons artikel over de waarde van het gouden tientje.

Wanneer gaat u beter naar een muntenspecialist?

Hier zijn we graag eerlijk over, want het scheelt u geld. Ga naar een numismatisch handelaar of veilinghuis als:

• de munt van voor 1850 is, of een zeldzaam jaartal of muntteken heeft;
• de munt in ongecirculeerde staat is, nog in de originele verpakking of gecertificeerd door een instituut als NGC of PCGS;
• het om een historische serie, proefslag of penning gaat;
• u een complete verzameling met albums en documentatie heeft.

In die gevallen betaalt een verzamelaar meer dan het metaal waard is, en het zou zonde zijn om die premie te laten liggen. Wij taxeren de materiaalwaarde en zeggen erbij wanneer wij vermoeden dat er verzamelwaarde in het spel is. Gangbare beleggingsmunten en veelvoorkomende tientjes verkoopt u prima op materiaalwaarde: daar is de verzamelaarsmarkt niet dieper dan de goudmarkt.

Waar u op let bij het aanbieden

• Poets niets op. Bij munten is dit de duurste fout die u kunt maken. Poetsen beschadigt de muntslag en kan de verzamelwaarde vrijwel volledig wegnemen.
• Laat verzegelingen dicht. Blisters, capsules en certificaten horen bij elkaar.
• Neem documentatie mee. Aankoopnota, certificaat, veilingpapieren.
• Vraag naar de prijs per gram fijngoud. Dat maakt aanbieders vergelijkbaar, ongeacht welk muntsoort u brengt.
• Wees alert op vervalsingen. Vooral bij Krugerrands en tientjes circuleren namaakstukken. Diameter, dikte en gewicht worden bij ons standaard gecontroleerd, en dat is in uw voordeel: u wilt niet dat later blijkt dat u iets verkocht dat niet klopt.

Munten aanbieden in Bussum

Aan de Nassaulaan in Bussum wegen wij munten op honderdsten van een gram en meten we diameter en dikte in uw bijzijn. Bij grotere partijen, bijvoorbeeld een verzameling tientjes uit een nalatenschap, nemen wij de munten stuk voor stuk door en leggen we opzij wat wij beter bij een muntenhandelaar vinden passen. Voor bewoners van het Gooi is dat een korte rit, en het scheelt het gedoe van edelmetaal per post versturen. Verzekerd verzenden kan, maar met een tas met munten in de trein zitten is voor de meeste mensen geen prettig idee.

Bewaren en verzekeren tot u verkoopt

Zolang u baren en munten aanhoudt, moet u ze veilig bewaren. Thuisbewaring is gratis maar valt onder uw inboedelverzekering, en die kent voor waardevolle zaken vrijwel altijd een maximum van enkele duizenden euro's. Controleer uw polis voordat u aanneemt dat u gedekt bent. Een kluis van een bewaarbedrijf kost jaarlijks geld, maar geeft wel dekking en registratie. Bij verkoop is die registratie bovendien handig als herkomstbewijs.

Bewaar munten in hun capsule en pak ze aan de rand vast. Vingerafdrukken op het muntoppervlak veroorzaken op termijn vlekken, en dat kost bij verzamelmunten geld. Baren laat u in de originele blister; een geopende verpakking betekent een extra gehaltecontrole bij verkoop.

• Wat is een gouden tientje waard?
• Hoe wordt de goudprijs bepaald?
• Beleggen in goud en het verkoopmoment: de afwegingen
• Bekijk de actuele inkoopprijs per gram fijngoud