Karaat goud: wat betekenen 333, 375, 585, 750 en 999?

Kort antwoord: de getallen 333, 375, 585, 750 en 999 zijn gehaltestempels en geven aan hoeveel duizendste delen puur goud in het legering zit. 585 betekent 58,5 procent goud, oftewel 14 karaat. Hoe hoger het getal, hoe meer puur goud, en hoe hoger de opbrengst per gram.

Bijna elk gouden sieraad draagt ergens een klein stempeltje: aan de binnenzijde van een ring, op het lipje van een sluiting of op de achterkant van een broche. Dat stempel bepaalt samen met het gewicht wat uw stuk waard is. In dit artikel leest u wat elk gehalte betekent, hoe u het herkent en hoe u zelf uitrekent wat een sieraad ongeveer opbrengt.

Karaat en promille: twee manieren om hetzelfde te zeggen

Puur goud is 24 karaat. Karaat drukt uit hoeveel vierentwintigste delen van de legering uit goud bestaan. 18 karaat is dus 18 van de 24 delen, en dat is 75 procent. In Europa wordt tegenwoordig meestal in duizendsten gestempeld, het zogeheten millesimaal gehalte: 750 in plaats van 18K. Beide systemen zeggen precies hetzelfde.

Puur goud is te zacht voor dagelijks gebruik. Daarom wordt het gelegeerd met koper, zilver, nikkel of palladium. Die toevoegingen bepalen ook de kleur: veel koper geeft roodgoud, zilver en palladium geven een bleker of wit resultaat. Witgoud is bijna altijd wit gelegeerd goud met een rhodiumlaagje eroverheen. Dat laagje slijt en heeft geen invloed op de waarde.

Overzicht per gehalte

Stempel	Karaat	Puur goud	Waar u het tegenkomt
333	8 karaat	33,3%	Duitse sieraden, oudere massaproductie
375	9 karaat	37,5%	Britse sieraden, veel vintage werk
417	10 karaat	41,7%	Amerikaanse sieraden
585	14 karaat	58,5%	Meest voorkomend in Nederland
750	18 karaat	75,0%	Fijnere sieraden, merkjuwelen
916	22 karaat	91,6%	Aziatische en Indiase sieraden, munten
999	24 karaat	99,9%	Baren en beleggingsmunten

De actuele inkoopprijs per gram per gehalte staat live op onze pagina met de actuele goudprijs. Die prijzen volgen de wereldmarkt en veranderen elke handelsdag, daarom staan ze bewust niet als vast getal in dit artikel.

333 en 375: laag gehalte, toch waarde

Een derde deel goud lijkt weinig, maar bij een zware ketting telt het snel op. Deze gehaltes zijn iets harder en lopen minder snel krassen op. Ze verkleuren wel sneller door het hoge koperaandeel.

585: de Nederlandse standaard

Het overgrote deel van wat wij aan de balie zien is 14 karaat. Trouwringen, colliers, armbanden en horlogekasten uit de tweede helft van de twintigste eeuw zijn meestal 585.

750: fijner werk

18 karaat heeft een warmere kleur en wordt gebruikt voor beter sieraadwerk. Italiaanse en Franse stukken zijn vaker 750 dan 585. Merken als Cartier en Bulgari werken standaard in 18 karaat.

916 en 999: bijna puur

22 karaat komt veel voor in Indiase en Aziatische bruidssieraden. 999 is beleggingsmateriaal: baren en munten zoals de Maple Leaf. Deze stukken zijn zacht en kwetsbaar voor deuken, maar leveren per gram het meeste op.

Zelf uitrekenen: gewicht x gehalte x prijs

De formule is altijd dezelfde:

Nettogewicht (gram) x gehalte (als decimaal) x inkoopprijs per gram fijngoud = opbrengst

Rekenvoorbeeld met drie stukken

Stel dat de inkoopprijs 70 euro per gram fijngoud is.

• Een 585 ketting van 18 gram: 18 x 0,585 = 10,53 gram fijngoud. 10,53 x 70 = 737 euro.
• Een 750 ring van 5 gram, waarvan 0,4 gram steen: netto 4,6 gram. 4,6 x 0,750 = 3,45 gram fijngoud. 3,45 x 70 = 242 euro.
• Een 333 broche van 9 gram: 9 x 0,333 = 3 gram fijngoud. 3 x 70 = 210 euro.

Totaal ongeveer 1.189 euro. Let op de tweede regel: stenen, sluitingen van staal, veertjes en scharnieren tellen niet mee. Een sieraad kan bruto 5 gram wegen en netto 4,6 gram edelmetaal bevatten. Bij stukken met veel stenen kan dat verschil oplopen tot een kwart van het gewicht.

Wilt u niet zelf rekenen, gebruik dan de waardebepaling met rekenmodule. Daar vult u gewicht en gehalte in en krijgt u direct een indicatie op basis van de koers van vandaag. De tabel hierboven en de prijzen op de goudprijspagina blijven altijd beschikbaar als u liever zelf natelt.

Hoe herkent u het gehalte zonder stempel?

Niet elk sieraad is gestempeld. Oude stukken zijn soms weggepoetst, buitenlandse stukken volgen andere conventies en bij ringen is het stempel vaak weggevijld bij het vergroten. Dan zijn er drie manieren om het gehalte vast te stellen.

• Zuurtest op de toetssteen. Een streepje metaal op een steen, daarop een druppel testzuur. Het reactiepatroon verraadt het gehalte. Snel, goedkoop en nauwkeurig genoeg voor sieraden.
• Röntgenfluorescentie (XRF). Een meter leest de samenstelling van het oppervlak uit, inclusief bijmetalen. Niet-destructief en zeer precies, maar meet alleen de bovenlaag.
• Soortelijk gewicht. Wegen in lucht en in water. Werkt alleen bij massieve stukken zonder stenen.

Een magneet is geen gehaltetest, maar wel een eerste zeef: goud is niet magnetisch. Reageert uw stuk sterk op een magneet, dan zit er in elk geval ijzer of staal in.

Veelgemaakte misverstanden

Verguld is geen laag gehalte. De aanduidingen GP, GF, HGE of 14K GF betekenen gold plated of gold filled. Dat is een dun laagje op onedel metaal en levert bij normale sieraden geen serieuze opbrengst op.

Hoger karaat betekent niet altijd meer geld. Een zware 14 karaats ketting brengt meer op dan een licht 18 karaats hangertje. Gewicht en gehalte tellen samen, niet apart.

Witgoud is niet minder waard dan geelgoud. Bij hetzelfde gehalte en gewicht is de opbrengst gelijk. De kleur zit in de legering, niet in de hoeveelheid goud.

In Bussum langsbrengen

Twijfelt u over het gehalte van een stuk, dan is even langskomen doorgaans sneller dan zoeken naar een loep en een stempelgids. Aan de Nassaulaan in Bussum testen en wegen we in uw bijzijn, en u ziet per gehalte welk gewicht is vastgesteld en welke koers is gebruikt. Voor bewoners van Naarden, Huizen, Laren en Hilversum is dat een ritje van een kwartier. U bent nergens toe verplicht: veel mensen komen eerst alleen voor duidelijkheid over wat ze in huis hebben.

Verder lezen

• Hoe wordt de goudprijs bepaald?
• Goudprijs per gram zelf berekenen, stap voor stap
• Goudbaren en munten verkopen: wat is het verschil?
• Bekijk de actuele goudprijs per karaat van vandaag